Tự lập để trưởng thành
Đi Nhật không chỉ để kiếm tiền. Đó là hành trình rèn kỷ luật, nâng cao tay nghề và trưởng thành từ bên trong, nền tảng cho cả sự nghiệp về sau.
Đúc kết từ những người Việt đang sống và làm việc tại Nhật Bản.
Tại sao “tự lập”
quan trọng hơn “lương cao”?
Khi một bạn trẻ Việt Nam bước lên máy bay sang Nhật, hành lý nặng nhất không nằm trong vali, mà là kỳ vọng của gia đình, giấc mơ đổi đời, và một câu hỏi vang vọng trong đầu: “Liệu mình có làm được không?”
“Những bạn trưởng thành nhanh nhất tại Nhật đều có chung một điểm: họ coi ba năm ở Nhật là cơ hội để trở thành người khác, không chỉ là cơ hội kiếm tiền.”
Nhiều nơi tuyển dụng chỉ nói về lương: bao nhiêu triệu, bao nhiêu yên. Tikme không phủ nhận thu nhập là quan trọng. Nhưng chúng tôi tin rằng tiền là hệ quả của sự trưởng thành, không phải ngược lại. Khi bạn kỷ luật hơn, giỏi nghề hơn, tiếng Nhật tốt hơn, thu nhập sẽ theo sau. Nhưng nếu chỉ chạy theo tiền mà con người không đổi, ba năm trôi qua, bạn về nước với tài khoản dày hơn và một bản thân y như cũ.
Triết lý “Tự lập để trưởng thành” là kim chỉ nam mà Esuhai và Trường Japan Proskills College đã truyền cho hàng chục nghìn học viên suốt hơn 20 năm. Trang này kể lại điều đó bằng 152+ câu chuyện có thật, có tên, có quê, có nơi làm việc.
Bốn giai đoạn trưởng thành tại Nhật Bản
Ai cũng đi qua đúng bốn chặng này. Khác biệt nằm ở thái độ của từng người.
Chuẩn bị nền tảng
Học tiếng Nhật từ con số 0, rèn thể lực, làm quen nếp sống và tác phong Nhật Bản. Đây là chặng đặt nền: học nghiêm túc ở giai đoạn này thì sang Nhật đỡ vất vả hơn rất nhiều.
Thích nghi cuộc sống mới
Nhớ nhà, bỡ ngỡ, mệt mỏi, ai cũng đi qua. Nhưng cũng chính lúc này kỷ luật bắt đầu hình thành: dậy đúng giờ, làm đúng quy trình, sống gọn gàng cùng người khác.
Vững nghề, được tin tưởng
Tay nghề lên, tiếng Nhật trôi chảy hơn, được công ty giao việc quan trọng hơn. Nhiều bạn được phân công hướng dẫn lại người mới, kể cả đồng nghiệp Nhật.
Chọn đường đi tiếp
Hai hướng đều mở: về Việt Nam với tay nghề, vốn và tư duy mới, hoặc chuyển sang visa Kỹ năng đặc định 1 để làm việc tiếp tại Nhật. Chọn hướng nào bạn cũng đã là một con người khác.
Năm giá trị làm nên sự trưởng thành
Mỗi giá trị đi kèm lời của một người đã đi qua, có tên, có ngành nghề. Không phải lý thuyết suông.
Kỷ luật, nền tảng của mọi thứ còn lại
Đúng giờ ở Nhật không phải là đến kịp, mà là đến sớm mười phút
“Đã chọn con đường đến Nhật thì hãy vững bước mà đi. Chỉ cần đủ kiên trì, mọi nỗ lực rồi sẽ được đền đáp theo cách xứng đáng.”
Ở Nhật, kỷ luật hiếm khi được nói thành lời. Nó nằm trong đôi dép xếp thẳng hàng trước cửa, trong cái bàn ăn được lau sạch sau bữa trưa, trong ba bước kiểm tra bắt buộc trước khi nhấn nút chạy máy. Không ai đứng canh bạn từng phút, nhưng ai cũng hiểu một khâu làm ẩu là cả dây chuyền phải dừng.
Tháng đầu, phần lớn bạn trẻ Việt Nam thấy khắt khe quá. Rồi đến lúc tay tự làm đúng thứ tự mà đầu chưa kịp nghĩ, bạn nhận ra nó đã thành thói quen. Và khi về nước, đó mới là tài sản khó thay thế nhất: nếp làm đúng ngay từ đầu, thứ mà nhà tuyển dụng nào cũng nhận ra chỉ sau vài ngày thử việc.
Mục tiêu rõ ràng, biết mình sang Nhật để làm gì
Không đi vì mọi người đều đi, mà vì biết mình cần gì ở đó
“Các bạn hãy cứ tự tin với chính mình, ai làm gì cũng có những quá trình đầu tiên chưa thuận lợi, chưa quen, nhưng chắc chắn khi đã quen rồi với guồng quay rồi bạn sẽ chạy thật nhanh và xa.”
Những bạn đi xa và đi vững thường giống nhau ở một điểm: trước khi lên máy bay, họ đã trả lời được câu hỏi mình sang Nhật để làm gì. Không phải đi thử xem sao, mà là những mục tiêu viết ra thành câu rõ ràng: mỗi năm lên một bậc tiếng Nhật, mỗi tháng để dành một khoản cố định, học cho bằng được nghề đang làm để về nước còn dùng tiếp.
Mục tiêu rõ ràng không làm công việc nhẹ đi. Nó chỉ giúp bạn biết vì sao mình chịu được ca đêm, vì sao mình bỏ một buổi đi chơi để ôn bài. Người có đích đến thì mệt vẫn đi tiếp, người chưa có đích thì mới đi được nửa đường đã thấy dài.
Học không ngừng, thứ mang về nhiều hơn tiền
Tiếng Nhật, tay nghề, và cách nghĩ, hấp thụ từng ngày một
“Số vốn hay thu nhập tích lũy thì từ từ cũng hết nhưng mà nếu tư duy bản thân thay đổi, không ngừng bổ sung cho bản thân kiến thức thì đó mới là điều quan trọng nhất.”
Đi Nhật không chỉ để học tiếng. Đó còn là học cách nghĩ. Vì sao người Nhật cải tiến liên tục, mỗi ngày sửa một chỗ chưa ổn thay vì chờ một cuộc thay đổi lớn? Vì sao chuẩn 5S được giữ nghiêm đến mức mỗi chỗ để dụng cụ đều có tên, ai lấy đi cũng phải trả về đúng ô?
Những thứ đó không ghi trong hợp đồng lao động, không ai kiểm tra bạn khi về nước. Nhưng chúng đi theo bạn vào mọi công việc sau này, và không ai lấy lại được.
Thương nhà và có trách nhiệm, đi xa để hiểu gần
Mỗi đồng gửi về là một tháng cố gắng gói lại thành con số
“Một năm hay ba năm không phải là thước đo của thời gian, mà đó chính là thước đo của sự trưởng thành, sự cố gắng và hạnh phúc.”
Xa nhà rồi mới hiểu bữa cơm mẹ nấu đáng giá bao nhiêu, tiếng cha gọi dậy sáng sớm quý thế nào. Nỗi nhớ nhà không làm bạn yếu đi. Nó chỉ đổi dạng, thành lý do để bạn dậy đúng giờ vào một sáng mùa đông mà chẳng ai bắt bạn phải dậy.
Đằng sau khoản tiền gửi về mỗi tháng là những ca tăng ca nhận thêm, những bữa tự nấu thay vì ăn ngoài, những món muốn mua mà gấp lại để đó. Gia đình ở nhà nhìn thấy con số. Chỉ bạn biết cái giá của nó, và chính điều đó làm bạn lớn lên.
Tự lập, thay đổi bắt đầu từ bên trong
Tự mình đứng vững, bài học lớn nhất không có trong sách vở
“Mong rằng, các bạn sẽ luôn nuôi dưỡng ý chí để hiện thực hóa ước mơ của mình, cũng như mỗi cá nhân có thể góp phần xây dựng hình ảnh người Việt Nam tốt đẹp.”
Lần đầu tiên tự nấu cơm. Lần đầu tiên tự đi đóng tiền điện. Lần đầu tiên phải hỏi đường bằng thứ tiếng mình chưa nói tròn câu. Lần đầu tiên sốt một mình trong phòng, không ai pha cho ly nước, và tự mình đi qua đêm đó.
Không có lớp nào dạy những việc ấy, cũng không ai chấm điểm bạn. Nhưng đến một ngày bạn nhận ra mình đã tự sắp xếp được cả tháng lương, tự đặt lịch khám bệnh, tự nói chuyện với cấp trên về việc mình chưa hài lòng. Lúc đó bạn hiểu: người trở về sẽ không còn là người đã ra đi.
Trước & Sau
Thu nhập chỉ là một trong sáu thay đổi. Năm điều còn lại mới là thứ theo bạn suốt đời.
Ngại nói, sợ sai
Giao tiếp được bằng tiếng Nhật trong công việc hằng ngày
Tiêu tới đâu xin nhà tới đó
Tự lo sinh hoạt phí, còn dư gửi về cho gia đình
Chưa có nghề trong tay
Thành thạo một chuyên môn: vận hành máy, hàn, chế biến, chăm sóc
Làm việc theo cảm tính
Làm theo quy trình, biết cải tiến liên tục theo lối Kaizen
Thu nhập 4-8 triệu/tháng
Thu nhập 25-50 triệu/tháng tùy ngành và loại visa
Chưa rõ mình muốn gì
Có kế hoạch rõ: ở lại làm tiếp, về nước xin việc, hoặc học lên cao
Ngại nói, sợ sai
Giao tiếp được bằng tiếng Nhật trong công việc hằng ngày
Tiêu tới đâu xin nhà tới đó
Tự lo sinh hoạt phí, còn dư gửi về cho gia đình
Chưa có nghề trong tay
Thành thạo một chuyên môn: vận hành máy, hàn, chế biến, chăm sóc
Làm việc theo cảm tính
Làm theo quy trình, biết cải tiến liên tục theo lối Kaizen
Thu nhập 4-8 triệu/tháng
Thu nhập 25-50 triệu/tháng tùy ngành và loại visa
Chưa rõ mình muốn gì
Có kế hoạch rõ: ở lại làm tiếp, về nước xin việc, hoặc học lên cao
Tiền tiêu rồi sẽ hết. Nghề, tiếng Nhật và tính kỷ luật thì ở lại với bạn.
Đó là lý do Esuhai đo sự thành công của một bạn trẻ bằng con người bạn ấy mang về, chứ không chỉ bằng số dư tài khoản.
Họ đã trưởng thành như thế nào?
Mỗi người một ngành, một quê, một hoàn cảnh. Chung một tinh thần: tự lập để đổi đời.
Nếu bạn đọc được đến đây, có lẽ bạn đang cân nhắc, hoặc đang chuẩn bị, cho một hành trình lớn. Đi Nhật không phải một chuyến du lịch. Đó là một quyết định thay đổi cuộc đời.
Sẽ có những đêm nhớ nhà đến mất ngủ. Sẽ có những ngày mệt đến mức muốn bỏ cuộc. Sẽ có lúc bạn tự hỏi “mình ở đây để làm gì?”. Câu trả lời vốn đã nằm sẵn trong chính bạn: bạn ở đây để trưởng thành.
Đi để trải nghiệm.
Đi để trưởng thành.
Đi để trở về, là phiên bản tốt nhất của chính mình.
152+ bạn trẻ đã đi trước bạn. Họ đều bắt đầu giống bạn: một chàng trai, một cô gái bình thường, từ một vùng quê bình thường, mang theo một giấc mơ không hề bình thường.
Bạn sẵn sàng trưởng thành chưa?
Hành trình tự lập bắt đầu từ một quyết định duy nhất. Bước đầu tiên luôn khó nhất, nhưng cũng là bước quan trọng nhất.