Những công việc cụ thể của ngành Thực phẩm tại Nhật là gì?

Ngành Thực phẩm tại Nhật gồm những nhóm công việc nào?

Nói rõ hơn về sự đa dạng, tùy vào nhà máy và loại sản phẩm mà nhà máy sản xuất, bạn có thể được phân công vào những vị trí rất khác nhau, từ xử lý tôm cá sống trong buồng lạnh, đến vận hành lò nướng bánh mì ở nhiệt độ cao, hoặc kiểm tra từng hộp cơm trên băng chuyền.

Theo danh mục ngành nghề chính thức của OTIT (cơ quan quản lý thực tập sinh kỹ năng tại Nhật), ngành Thực phẩm bao gồm tới 11 loại nghề với 18 công việc khác nhau. Để bạn dễ hình dung, Esuhai sẽ gom lại thành 4 nhóm chính theo tính chất công việc gồm:

• Sơ chế nguyên liệu như rửa, cắt, phân loại
• Chế biến và gia công thực phẩm như làm bánh mì, xúc xích, cơm hộp, chế biến thủy sản
• Đóng gói, dán nhãn và kiểm tra chất lượng sản phẩm
• Chuẩn bị và cung cấp suất ăn cho cơ sở y tế hoặc phúc lợi

Nhóm 1: Sơ chế nguyên liệu

Đây là nhóm công việc xuất hiện ở hầu hết các nhà máy thực phẩm, bất kể nhà máy đó sản xuất gì. Trước khi bất kỳ sản phẩm nào được chế biến, nguyên liệu thô đều phải trải qua bước các sơ chế như rửa sạch, gọt vỏ, cắt định hình, phân loại theo kích thước hoặc chất lượng.

Người làm ở nhóm này thường đứng cạnh băng chuyền hoặc bàn làm việc, thực hiện các thao tác lặp đi lặp lại theo đúng quy chuẩn của nhà máy.

Môi trường làm việc ở nhóm sơ chế phụ thuộc nhiều vào loại nguyên liệu:

• Với rau củ và thực phẩm khô, nhiệt độ thường ở mức bình thường.
• Với thủy sản và thịt tươi sống, không gian làm việc thường được duy trì ở nhiệt độ thấp khoảng 5–10°C để đảm bảo an toàn thực phẩm. Bạn sẽ được trang bị đồ bảo hộ đầy đủ, nhưng cần chuẩn bị tâm lý cho môi trường lạnh và ẩm nếu làm với nguyên liệu tươi sống.

Nhóm sơ chế này phù hợp với cả nam và nữ, không yêu cầu kỹ năng chuyên môn trước. Điều quan trọng nhất là sự tỉ mỉ, khả năng duy trì tốc độ ổn định trong ca làm việc dài, và thể lực đủ để đứng liên tục. Đây thường là vị trí mà nhiều bạn được phân công trong những tháng đầu, trước khi chuyển sang công đoạn phức tạp hơn.

Nhóm 2: Chế biến và gia công thực phẩm

Đây là nhóm công việc phong phú nhất và cũng đặc trưng nhất của ngành. Người làm ở nhóm này trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra sản phẩm như từ cá sống trở thành chả cá đóng gói, từ bột mì thành bánh mì, từ nguyên liệu rời thành hộp cơm bento hoàn chỉnh. Mỗi loại sản phẩm có một quy trình và môi trường riêng, nên Esuhai sẽ mô tả chi tiết theo từng phân nhóm nhỏ dưới đây.

Chế biến thủy sản

Đây là một trong những phân nhóm được tuyển dụng nhiều nhất trong ngành Thực phẩm tại Nhật, đặc biệt ở các tỉnh ven biển như Hokkaido, Aomori, Nagasaki. Công việc bao gồm sơ chế và gia công các loại hải sản từ lọc phi lê cá, làm sạch tôm mực, đến chế biến ra các sản phẩm có giá trị gia tăng như chả cá kamaboko, hải sản sấy khô, hải sản muối hoặc ướp gia vị.

Môi trường làm việc ở phân nhóm này thường lạnh, nhất là với các sản phẩm sống và chưa qua gia nhiệt. Một số dây chuyền yêu cầu tốc độ xử lý cao vì nguyên liệu tươi cần được chế biến nhanh. Với những bạn không ngại môi trường lạnh và thích làm việc có kết quả rõ ràng sau mỗi ca, đây là vị trí đáng cân nhắc.

Chế biến thịt

Nhóm này bao gồm gia công thịt lợn, thịt bò và các sản phẩm thịt chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt muối xông khói. Công việc thường diễn ra trên dây chuyền sản xuất khép kín với tiêu chuẩn vệ sinh rất cao, người làm phải mặc đồ bảo hộ toàn thân, thực hiện quy trình kiểm tra vệ sinh nghiêm ngặt trước mỗi ca.

Đây là vị trí phù hợp với cả nam và nữ, nhưng một số công đoạn cần sức tay tốt như cắt pha thịt hoặc vận hành thiết bị ép khuôn thường ưu tiên nam hơn. Môi trường làm việc thường mát hoặc lạnh vừa phải, ít ồn hơn so với các dây chuyền cơ khí.

Làm bánh mì và thực phẩm chế biến sẵn

Đây là phân nhóm có môi trường làm việc đa dạng nhất:

• Làm bánh mì thì gần lò nướng, nóng và có mùi thơm nhưng đòi hỏi sự chính xác trong từng công đoạn nhào bột, tạo hình, kiểm soát thời gian nướng.
• Làm cơm hộp bento hoặc gia công thức ăn chế biến sẵn thì cần tốc độ cao, vì sản phẩm thường có hạn sử dụng ngắn và phải hoàn thành theo lịch giao hàng cố định.

Ngoài ra, nhóm này còn bao gồm các sản phẩm như rau củ tẩm gia vị, thực phẩm lên men, thực phẩm sấy khô, phần lớn được đóng gói tiêu thụ tại thị trường nội địa Nhật Bản. Đây là nhóm phù hợp với người thích công việc có sự đa dạng và không quá nặng về thể lực.

Nhóm 3: Đóng gói, dán nhãn và kiểm tra chất lượng

Nếu nhóm chế biến là nơi sản phẩm được tạo ra, thì nhóm đóng gói và kiểm tra chất lượng là nơi sản phẩm được hoàn thiện trước khi đến tay người tiêu dùng.

Đây là công đoạn cuối cùng trong dây chuyền sản xuất, và cũng là công đoạn mà tiêu chuẩn Nhật Bản được thể hiện rõ nhất: một hộp cơm lệch nhãn, một túi bánh thiếu trọng lượng, hay một sản phẩm có ngoại quan không đạt đều bị loại ra ngay lập tức.

Công việc cụ thể trong nhóm này gồm:

• Đóng hộp và đóng gói sản phẩm theo quy cách
• Dán nhãn và kiểm tra thông tin trên bao bì
• Cân trọng lượng thành phẩm
• Kiểm tra ngoại quan sản phẩm bằng mắt hoặc thiết bị hỗ trợ
• Sắp xếp thành phẩm vào thùng carton chuẩn bị xuất kho.

Một điểm nhiều bạn hay bị bất ngờ ở nhóm này là mức độ tập trung yêu cầu rất cao, dù công việc nhìn qua có vẻ đơn giản, vì kiểm tra ngoại quan nghĩa là bạn phải phát hiện lỗi nhỏ trên từng sản phẩm liên tục trong nhiều giờ liền để loại những sản phẩm không đạt chất lượng ra.

Yêu cầu về nhóm công việc này thường là:

• Phù hợp với cả nam và nữ, trong đó nữ thường chiếm tỷ lệ cao hơn ở các vị trí kiểm tra ngoại quan và dán nhãn vì công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn hơn là sức lực.
• Thị lực tốt
• Khả năng tập trung kéo dài
• Tốc độ thao tác tay ổn định.

Môi trường làm việc thường ở nhiệt độ phòng, ít lạnh hơn so với nhóm chế biến thủy sản hay sơ chế thịt tươi. Đây cũng là nhóm có nhịp làm việc đồng đều và ít biến động, thích hợp với người thích sự ổn định và không muốn phải xử lý quá nhiều tình huống bất ngờ trong quá trình làm việc.

Nhóm 4: Chuẩn bị và cung cấp suất ăn

Đây là nhóm công việc ít được nhắc đến nhất khi nói về ngành Thực phẩm tại Nhật, nhưng lại là một phân khúc tuyển dụng ổn định và có nhu cầu ngày càng tăng, đặc biệt trong bối cảnh dân số già hóa nhanh của Nhật Bản.

• Công việc trong nhóm này tập trung vào việc chuẩn bị và cung cấp bữa ăn cho các cơ sở y tế, viện dưỡng lão và cơ sở phúc lợi xã hội.
• Quy trình làm việc bao gồm sơ chế nguyên liệu theo thực đơn được lên sẵn, nấu và chế biến theo tiêu chuẩn dinh dưỡng được chỉ định, chia phần và đóng gói từng suất ăn theo đúng yêu cầu, và đảm bảo giao đúng giờ cho từng phòng hoặc từng đơn vị tiếp nhận.

Điểm khác biệt lớn nhất của nhóm này so với các nhóm còn lại là tiêu chuẩn vệ sinh được kiểm soát ở mức độ cao nhất, bởi người thụ hưởng là bệnh nhân và người cao tuổi, những đối tượng đặc biệt nhạy cảm với vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thêm nữa là môi trường làm việc ở nhóm này thường ấm áp hơn, ít tiếng ồn hơn và mang tính tập thể rõ rệt. cả nhóm cùng chuẩn bị một ca ăn theo lịch cố định, có sự phân công rõ ràng từng vai trò. Nhiều bạn đã làm qua nhóm này đánh giá đây là môi trường có nhịp làm việc dễ chịu hơn so với dây chuyền nhà máy, dù áp lực đúng giờ vẫn rất cao.

Về yêu cầu công việc:

• Nhóm cung cấp suất ăn thường phù hợp hơn với nữ
• Cần có sức khỏe tốt
• Khả năng làm việc theo quy trình nghiêm ngặt
• Quan trọng nhất là ý thức vệ sinh cá nhân cao, điều này được kiểm tra và nhắc nhở thường xuyên trong môi trường làm việc này

Tổng kết: Bạn phù hợp với vị trí nào trong ngành Thực phẩm?

Biết có 4 nhóm công việc là một chuyện, nhưng biết mình phù hợp với nhóm nào mới là điều thực sự giúp ích cho bạn. Dưới đây là một vài gợi ý của Esuhai để bạn tự đối chiếu trước:

• Nếu bạn có sức khỏe tốt, không ngại lạnh và thích công việc có kết quả rõ ràng sau mỗi ca: Nhóm chế biến thủy sản hoặc chế biến thịt sẽ phù hợp, đây là những vị trí có nhịp làm việc cao, đòi hỏi thể lực nhưng đổi lại bạn nhìn thấy sản phẩm hoàn chỉnh ngay trước mắt sau mỗi công đoạn.
• Nếu bạn tỉ mỉ, kiên nhẫn và thị lực tốt: Nhóm đóng gói và kiểm tra chất lượng là lựa chọn phù hợp, công việc không đòi nhiều sức lực nhưng yêu cầu sự tập trung cao và khả năng duy trì tốc độ ổn định trong nhiều giờ liền.
• Nếu bạn thích không gian làm việc ấm áp, ít ồn và muốn tích lũy kinh nghiệm trong ngành F&B chuyên nghiệp: Nhóm chuẩn bị suất ăn cho cơ sở y tế và phúc lợi sẽ phù hợp hơn vì môi trường có tính tập thể cao, áp lực đến từ đúng giờ chứ không phải từ tốc độ băng chuyền.
• Nếu bạn chưa có kinh nghiệm gì và muốn bắt đầu từ vị trí dễ thích nghi nhất: Nhóm sơ chế nguyên liệu thường là điểm khởi đầu tốt vì không yêu cầu kỹ năng trước, dễ học việc, và cho bạn thời gian quen dần với nhịp sống nhà máy Nhật Bản.

Tất nhiên, vị trí thực tế bạn được phân công còn phụ thuộc vào nhu cầu tuyển dụng của từng công ty Nhật và thời điểm bạn tham gia chương trình. Đó là lý do tại sao trao đổi trực tiếp với tư vấn viên sẽ giúp bạn định hướng chính xác hơn.

Và Esuhai với 20 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực phái cử lao động làm việc tại Nhật tự tin có thể mang đến cho bạn sự tư vấn cũng như sự hỗ trợ tốt nhất cho hành trình đi Nhật của bạn. Hãy liên hệ với Esuhai ngay để được tư vấn hoàn toàn miễn phí bạn nha!

Câu hỏi thường gặp về công việc Thực phẩm

1. Làm ngành Thực phẩm tại Nhật có phải làm ca đêm không?

Thực tế là tùy vào nhà máy và loại sản phẩm mà bạn làm việc. Các nhà máy sản xuất liên tục như chế biến thủy sản quy mô lớn hoặc làm bánh mì cung cấp cho siêu thị thường vận hành theo ca xoay sáng, chiều, đêm luân phiên. Một số nhà máy nhỏ hơn hoặc cơ sở cung cấp suất ăn chỉ làm ca ngày hoặc ca chiều. Lịch ca làm việc sẽ được nêu rõ trong điều kiện của từng vị trí tuyển dụng trước khi bạn đăng ký.

2. Nam có làm được ngành Thực phẩm tại Nhật không?

Hoàn toàn được, ngành Thực phẩm tại Nhật tuyển cả nam và nữ. Nam thường phù hợp hơn với các vị trí đòi hỏi sức lực như cắt pha thịt, vận chuyển nguyên liệu, vận hành thiết bị chế biến nặng. Một số nhà máy chế biến thủy sản và thịt cũng ưu tiên tuyển nam vì tính chất công việc.

3. Làm chế biến thủy sản có khác với làm chế biến thực phẩm không?

Đây là thắc mắc rất thường gặp, và câu trả lời là có sự khác biệt rõ về môi trường và tính chất công việc:

• Chế biến thủy sản thường làm trong môi trường lạnh hơn, xử lý nguyên liệu sống nên yêu cầu tốc độ và độ sạch rất cao.
• Chế biến thực phẩm là tên gọi chung cho nhiều vị trí hơn: từ làm bánh mì, gia công thức ăn chế biến sẵn đến đóng gói, môi trường đa dạng hơn và không nhất thiết phải làm trong điều kiện lạnh.

Về mặt hành chính, cả hai đều thuộc nhóm ngành Thực phẩm theo phân loại của OTIT.

4. Tôi không có kinh nghiệm nấu ăn, có làm được ngành Thực phẩm tại Nhật không?

Được vì phần lớn các vị trí trong ngành Thực phẩm tại Nhật không yêu cầu kinh nghiệm nấu ăn từ trước, vì công việc thực tế là thực hiện theo quy trình sản xuất đã được chuẩn hóa, không phải sáng tạo món ăn. Kỹ năng cần thiết là khả năng làm đúng quy trình, duy trì tốc độ ổn định và tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh.

Còn về kỹ năng nấu nướng và chế biến ra món ăn thì chỉ có ở một vài công việc nhất định như làm ở nhà hàng hoặc quán ăn. Còn lại thông thường thì các công việc ngành Thực phẩm để là làm trong các nhà máy lớn với dây chuyền công nghiệp là chính.

Nhưng dù là kỹ năng nào thì cũng không có yêu cầu đầu vào, nếu bạn đi Nhật theo chương trình Thực tập sinh thì bạn sẽ được nhận và được đào tạo trong suốt quá trình làm việc.

5. Vị trí nào trong ngành Thực phẩm phù hợp nhất với Nữ?

Các vị trí phổ biến nhất với Nữ gồm:

• Kiểm tra ngoại quan và đóng gói sản phẩm
• Dán nhãn và hoàn thiện thành phẩm
• Chuẩn bị suất ăn cho cơ sở y tế và phúc lợi
• Một số công đoạn sơ chế nguyên liệu không đòi hỏi sức lực lớn.

Đây đều là những vị trí phát huy tốt sự tỉ mỉ và khả năng duy trì sự tập trung trong thời gian dài.

6. Khi sang Nhật, tôi có được chọn vị trí công việc cụ thể không?

Vị trí công việc được xác định từ trước khi xuất cảnh, thông qua quá trình tuyển chọn và phỏng vấn với nhà tuyển dụng Nhật Bản. Bạn sẽ biết mình sẽ làm gì, ở đâu và với mức lương bao nhiêu trước khi ký hợp đồng và lên đường. Esuhai sẽ tư vấn và giới thiệu vị trí phù hợp với bạn ngay từ giai đoạn đầu, không phải đến khi sang Nhật mới biết mình sẽ làm gì.

Hình minh họa từ nguồn Stock & Internet, vui lòng liên hệ để tháo gỡ nếu bạn là chủ sở hữu.